सिड्नी । अस्ट्रेलियाका सबैभन्दा बढी पदक प्राप्त जीवित पूर्व सैनिक बेन रोबर्ट्स–स्मिथ युद्ध अपराधको आरोपमा सिड्नी विमानस्थलबाट पक्राउ परेका छन्।
सन् २०१३ मा सेना छोडेका ४७ वर्षीय स्मिथमाथि अफगानिस्तान युद्धका क्रममा पाँचवटा हत्या गरेको अभियोग लागेको छ। अस्ट्रेलियन फेडरल पुलिस (एएफपी) ले मंगलबार पत्रकार सम्मेलन गर्दै उनलाई अदालतमा उपस्थित गराइने जानकारी दिएको छ।
सन् २००९ देखि २०१२ को बिचमा अफगानिस्तानमा तैनाथ रहँदा स्मिथले निःशस्त्र थुनुवाहरूको हत्या गरेको र आफ्ना मातहतका सैनिकहरूलाई समेत हत्या गर्न आदेश दिएको प्रहरीको दाबी छ। सन् २०२३ मा भएको एक मानहानि मुद्दाको फैसलाका क्रममा अदालतले भिक्टोरिया क्रस विजेता स्मिथले कैयौँ निहत्था अफगानीहरूको हत्या गरेको तथ्य फेला पारेको थियो। नागरिक अदालतले युद्ध अपराधका दाबीहरूमाथि छानबिन गरेको अस्ट्रेलियाको इतिहासमा यो पहिलो पटक हो।
यसअघि सन् २०२० मा सार्वजनिक भएको ‘ब्रेरेटोन रिपोर्ट’ ले अस्ट्रेलियाली विशेष फौजका सम्भ्रान्त सैनिकहरूले अफगानिस्तानमा ३९ जनाको गैरकानुनी हत्या गरेको ‘विश्वसनीय प्रमाण’ फेला पारेको थियो। सोही प्रतिवेदनको सिफारिसका आधारमा गठन गरिएको विशेष अनुसन्धान कार्यालय (ओएसआई) ले स्मिथको गिरफ्तारीलाई एक महत्त्वपूर्ण कदम भनेको छ। अनुसन्धान टोलीका अनुसार अस्ट्रेलियाभन्दा ९ हजार किलोमिटर टाढाको युद्धग्रस्त क्षेत्रमा भएको घटनाको प्रमाण जुटाउनु निकै चुनौतीपूर्ण थियो
आफूमाथिका सबै आरोपहरूलाई स्मिथले अस्वीकार गर्दै आएका छन्। उनले ती आरोपहरूलाई ‘द्वेषपूर्ण’ र ‘भ्रामक’ भन्दै ती हत्याहरू सैन्य मुठभेडका क्रममा कानुनी रूपमै भएको वा हुँदै नभएको दाबी गरेका छन्।
यद्यपि, सङ्घीय अदालतले उनको पुनरावेदनलाई गत वर्ष खारेज गरिदिएको थियो। यो घटनाले अस्ट्रेलियाली सेनाको प्रतिष्ठामा ठुलो धक्का पुर्याएको छ, तर प्रहरीले भने यस्ता गतिविधिमा थोरै सङ्ख्यामा मात्र सैनिकहरू संलग्न रहेको स्पष्ट पारेको छ।
